Incoterms 2020 nedir? 11 teslim şeklinin tamamıAvrupa'ya satmak isteyen moda ve ev tekstili markaları için

Incoterms, bir satış sözleşmesinde malın teslim yerini, taşıma masraflarını ve riskin alıcıya hangi anda geçtiğini tanımlayan üç harfli uluslararası ticaret terimleridir. Milletlerarası Ticaret Odası (ICC) tarafından 1936'dan beri yayımlanır. Yürürlükteki sürüm Incoterms 2020'dir ve 1 Ocak 2020'de yürürlüğe girmiştir; 11 kuraldan oluşur.

Kısa cevap şu: teslim şekli, "bu malı kim, nereye kadar, kimin masrafıyla ve kimin riskiyle götürüyor" sorusunun cevabıdır. Yurt dışına satan bir moda ya da ev tekstili markası için pratik anlamı daha da nettir — nakliyeyi, sigortayı ve varış ülkesindeki gümrük vergisini kimin ödediğini belirler.

🔴 Çoğu Türkçe kaynağın atladığı nokta: Incoterms bir kanun değildir. Bu sayfayı yazarken iki resmî metni ham hâlde tarayıp saydık: 4458 sayılı Gümrük Kanunu (39.138 kelime) ve ETGB ile mikro ihracatı düzenleyen Posta ve Hızlı Kargo Tebliği (Seri No: 1). İkisinde de "Incoterms" kelimesi 0 kez, "teslim şekli" ifadesi 0 kez geçiyor. Yani Incoterms kuralları size kanunla dayatılmaz; sözleşmenizde ya da faturanızda açıkça atıf yaptığınız için bağlayıcı hale gelir. Atıf yapmazsanız, uyuşmazlık çıktığında "navlun kimdeydi" tartışması tamamen açıkta kalır.

Yine de teslim şeklinin vergisel sonucu kanunda vardır — yalnızca başka bir dille. Aşağıda bunu Gümrük Kanunu'nun 27. maddesinden gösteriyoruz.

Aşağıdaki tablo, 11 Incoterms kuralının tamamını Avrupa Komisyonu'nun Access2Markets kaynağındaki tanımlarıyla özetliyor. En kritik sütun en sağdaki: ithalat gümrüğünü kim yapar.

Tabloyu okumanın pratik yolu, kuralları dört gruba ayırmaktır:

• E grubu (EXW) — satıcı için en az iş, alıcı için en çok iş. Mal satıcının deposundan çıkmadan teslim edilmiş sayılır.
• F grubu (FCA, FAS, FOB) — ana taşımayı alıcı ayarlar ve öder; satıcı malı taşıyıcıya/gemiye kadar getirir.
• C grubu (CFR, CIF, CPT, CIP) — ana taşımayı satıcı öder, ama risk yine erken geçer. Bu, en sık karıştırılan noktadır: CIF'te navlunu siz ödersiniz, buna rağmen mal gemiye yüklendiği andan sonra oluşan hasar alıcının sorunudur.
• D grubu (DAP, DPU, DDP) — satıcı malı varış yerine kadar götürür ve o ana kadar riski taşır.

Deniz taşımacılığına özgü terimler: ICC, CIF'i deniz ticaretine ayrılmış bir kural olarak tanımlar; FAS ve FOB'un resmî adları da doğrudan gemiye atıf yapar (*Free Alongside Ship*, *Free On Board*). Ürünlerinizi hava kargosu ya da hızlı kargoyla gönderiyorsanız — e-ihracatta tipik durum budur — FOB ya da CIF yazmak teknik olarak yanlıştır; her taşıma türüne uygun olan FCA, CPT, DAP veya DDP'dir.

Incoterms'in adı Türk mevzuatında geçmese de, seçtiğiniz teslim şeklinin yarattığı masraf dağılımı vergi matrahını doğrudan etkiler. 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun ilgili hükümleri şöyle:

• Madde 24/1: *"İthal eşyasının gümrük kıymeti, eşyanın satış bedelidir. Satış bedeli, Türkiye'ye ihraç amacıyla yapılan satışta 27 ve 28 inci maddelere göre gerekli düzeltmelerin de yapıldığı, fiilen ödenen veya ödenecek fiyattır."*
• Madde 27/1-e: fiilen ödenen fiyata, *"ithal eşyası için Türkiye'deki giriş liman veya yerine kadar yapılan nakliye ve sigorta giderleri ile eşyanın giriş liman veya yerine kadar nakliyesi ile ilgili olarak yapılan yükleme ve elleçleme giderleri"* eklenir.
• Madde 27/3: *"Gümrük kıymetinin belirlenmesinde, fiilen ödenen veya ödenecek fiyata bu maddede öngörülenler dışında hiçbir ilave yapılamaz."*

Bu üç hükmün birlikte anlamı şudur: nakliye ve sigorta, faturada görünsün ya da görünmesin, gümrük kıymetinin içindedir. Dolayısıyla "EXW yazarsam fiyat düşük görünür, vergi de az olur" beklentisi yanlıştır — gümrük idaresi o giderleri kıymete ekler. Teslim şekli vergiyi azaltmaz; vergiyi kimin cebinden çıkacağını belirler.

⚠️ Yukarıdaki maddeler Türkiye'ye yapılan ithalatı düzenler ve kanun koyucunun teslim şekline verdiği ekonomik anlamı göstermek için buraya alınmıştır. Avrupa Birliği'ne girişte kıymetin nasıl hesaplanacağını varış ülkesinin gümrük idaresi belirler; kendi sevkiyatınız için bunu gümrük müşavirinize ya da bağlı olduğunuz ihracatçı birliğine doğrulatın.

Avrupa'ya tüketiciye satış yapan bir marka için 2026'da en kritik iki terim DAP ve DDP'dir. Aralarındaki tek fark tablodaki son sütundur: DAP'ta ithalat gümrüğünü ve vergisini alıcı yapar, DDP'de satıcı.

Bu ayrım eskiden küçük paketlerde çoğu zaman sonuç doğurmuyordu. Artık doğuruyor:

• 1 Temmuz 2026'dan itibaren, AB dışından AB'deki tüketiciye gönderilen 150 €'ya kadar paketlerdeki gümrük vergisi muafiyeti kalktı. Geçiş döneminde — 1 Temmuz 2028'e kadar — ürün kategorisi başına 3 € sabit gümrük vergisi uygulanıyor.
• KDV zaten alıcının ülkesindeki oranla hesaplanıyor; Belçika'da giyim ve ev tekstili için standart oran %21.

Sonucu şudur: artık neredeyse her paket bir vergi doğuruyor. Eğer gönderiniz DAP mantığıyla çıkarsa, Avrupa'daki tüketici kapıda beklemediği bir vergi ve kargo şirketinin işlem ücretiyle karşılaşır. Bu, e-ticarette paketin reddedilmesinin ve iadeye dönmesinin en bilinen sebeplerinden biridir — ve iade masrafı size kalır. DDP mantığında vergi satışın içinde hesaplanır, müşteri kapıda hiçbir şey ödemez.

Pomandi modelinde bu sorun sizde oluşmaz. Siz ürünlerinizi Türkiye'deki mağazamıza teslim ediyorsunuz; Avrupa'daki müşteriye satışı, gönderimi ve gümrük işlemlerini Pomandi yürütüyor. Yani son müşteriye giden sevkiyatın teslim şeklini kurgulamak, kargo işlem ücretlerini hesaplamak ve kapıda vergi sürprizini yönetmek sizin işiniz olmuyor.

⚠️ Dürüst olalım: bu, sizinle aramızdaki ilişkinin hukuken "DDP teslim" olduğu anlamına gelmez. Markadan Pomandi'ye teslim yurt içinde gerçekleşir; sevkiyatın gümrükte hangi rejim ve hangi teslim şekli koduyla beyan edileceği gönderinin niteliğine göre belirlenir. Bizim söylediğimiz daha basit: Avrupa tarafındaki gümrük ve vergi operasyonu bizde.

Teslim şekli yüzünden yaşanan sorunların neredeyse tamamı aynı altı hatadan çıkıyor:

• Sürümü yazmamak. Sadece "DAP İstanbul" yetmez; "DAP İstanbul, Incoterms 2020" yazın. Sürüm belirtilmezse hangi kural setinin geçerli olduğu tartışmaya açılır.
• Yer adını yazmamak. Her kural bir yer adıyla anlam kazanır. "FCA" tek başına hiçbir şey söylemez; "FCA Denizli, Incoterms 2020" söyler.
• Kargo gönderisinde FOB/CIF kullanmak. Bunlar gemi terimleridir. Hava ya da hızlı kargoda FCA, CPT, DAP veya DDP kullanın.
• C grubunda riski satıcıda sanmak. CFR/CIF/CPT/CIP'te navlunu satıcı öder ama risk erken geçer. Masrafı ödemek, riski taşımak demek değildir.
• Sigortayı zorunlu sanmak. Taşıma sigortasını satıcıya yükleyen kurallar yalnızca CIF ve CIP'tir. Diğer kurallarda sigorta istiyorsanız bunu sözleşmede ayrıca yazmanız gerekir.
• DDP'de vergiyi fiyata koymamak. DDP dediyseniz varış ülkesindeki gümrük vergisi ve KDV sizdedir. Bunları satış fiyatına katmazsanız kârınız, tam olarak o verginin tutarı kadar erir.

Son bir uyarı: Incoterms kuralları masraf, risk ve gümrük sorumluluğunu paylaştırır. Mülkiyetin ne zaman geçtiği, ödemenin ne zaman yapılacağı ve sözleşmeye aykırılığın sonuçları gibi konular bu kuralların dışındadır — bunları satış sözleşmenizde ayrıca düzenlemeniz gerekir. Somut bir sevkiyat için gümrük müşavirinize, mali danışmanınıza veya bağlı olduğunuz ihracatçı birliğine danışın.

Teslim şekli yazılı olarak nerede görünür? En az üç yerde:

• Proforma faturada. Teslim şekli, proforma faturanın en kritik alanlarından biridir; alıcı fiyatın neyi kapsadığını buradan anlar. ETGB ile konsinye ihracatta proforma fatura eklenmesi zorunludur (Posta ve Hızlı Kargo Tebliği md. 10/17). Ayrıntı: Proforma fatura nedir?
• Satış sözleşmesinde. Sürüm ve yer adıyla birlikte.
• Gümrük beyanında. Beyanname alanlarında kıymetin neyi içerdiği teslim şekliyle tutarlı olmalıdır.

Bir de şu pratik gerçek var: mikro ihracat sınırları 600 kg ve 30.000 Avro'ya çıktı (RG 3/1/2026-33126). Bu bantta kalan gönderiler ETGB ile çok daha hızlı çıkar. Ayrıntı: ETGB ve mikro ihracat

Pomandi ile çalışırsanız bu zincirin Avrupa ayağı sizde değil. Ürün listenizi gönderiyorsunuz, ürünleri Türkiye'deki mağazamıza teslim ediyorsunuz; Avrupa'daki satış, gönderim, gümrük ve tanıtım bizde. Hesap açmak ve ürün yüklemek ücretsizdir.