Dahilde işleme rejimi nedir, tekstilde DİİB nasıl alınır?Kumaşı vergisiz getirip ihraç eden hazır giyim ve ev tekstili üreticileri için

Dahilde işleme rejimi (DİR), ihraç edilecek bir ürünü üretmek için kullanılan hammadde, kumaş, iplik, aksesuar ve ambalajın gümrük vergisi ve diğer ithalat vergileri ödenmeden ya da ödenip sonra geri alınarak ithal edilmesini sağlayan bir ihracat rejimidir. Karşılığında firma, belgede taahhüt ettiği ürünü belirli bir süre içinde ihraç etmeyi üstlenir. Rejimi kullanmak için Ticaret Bakanlığı'nın düzenlediği dahilde işleme izin belgesi (DİİB) ya da gümrük idaresinin verdiği dahilde işleme izni gerekir.

Dayanağı, 2005/8391 sayılı Dahilde İşleme Rejimi Kararı ile bu Karar'a dayanan Dahilde İşleme Rejimi Tebliği (İhracat: 2006/12)'dir (Resmî Gazete 20.12.2006, sayı 26382). Tekstil ve konfeksiyon için ayrıca 2025/1 sayılı Genelge (7 Temmuz 2025) uygulanır.

Hazır giyim ve ev tekstili markası için kısa özet:

• Vergisiz girdi: İthal kumaş ve aksesuarın vergisi teminata bağlanır; ihracat gerçekleşince teminat iade edilir.
• Süre: Kumaştan konfeksiyon için belge süresi 6 ay, iplikten konfeksiyon için 9 ay (Genelge 2025/1, md. 6).
• Önemli şart: Tekstil ve konfeksiyonda imalatçı olmayan ihracatçıya belge düzenlenmez (Genelge 2025/1, md. 5).
• Kapanış: Taahhüt, belge süresi sonundan itibaren 3 ay içinde belgelerle kapatılır (Tebliğ md. 37).

Tebliğ'in 4. maddesine göre dahilde işleme tedbirleri iki sistemden oluşur:

• Şartlı muafiyet sistemi (md. 5): Serbest dolaşımda olmayan hammadde, yardımcı madde, yarı mamul, ambalaj ve işletme malzemesi, vergisi teminata bağlanarak ithal edilir. İhracat taahhüdü gerçekleşince alınan teminat iade edilir. İstisna: işletme malzemesinde KDV ve ÖTV tahsil edilir.
• Geri ödeme sistemi (md. 11): Girdi, vergileri ödenerek serbest dolaşıma sokulur; ürün ihraç edildiğinde ithalatta alınan vergi geri ödenir.

Teminat neyle verilir? (md. 8) Para, banka teminat mektubu ya da Hazine tahvil ve bonosu. Bakanlık teminat oranını ithalattan doğan verginin 2 katına kadar artırabilir.

Eşdeğer eşya (md. 6): İthal kumaşın yerine, asgari 8'li bazda aynı GTİP'te, aynı ticari kalite ve teknik özellikteki yerli (serbest dolaşımdaki) kumaşı kullanabilirsiniz. Önce yerli kumaşla üretip ihraç edip ithalatı belge süresi sonuna kadar sonradan yapmak da mümkündür. GTİP'in hangi haneye kadar eşleşmesi gerektiğini GTİP rehberimizde anlattık.

Yurt içi alım (md. 7): Girdiyi ithal etmek zorunda değilsiniz. Belge kapsamında yurt içinden de, KDV tecil-terkin sistemiyle alım yapılabilir.

Belge mi, izin mi? Dahilde işleme izin belgesini Bakanlık düzenler ve ithalatla birlikte yurt içi alımı da kapsar. Dahilde işleme izni ise gümrük idaresince verilir ve yalnız gümrük muafiyetli ithalata imkân tanır (Tebliğ md. 3). İzin belgesinin taahhüdü belge süresi sonundan itibaren 3 ay içinde bölge müdürlüğüne, iznin taahhüdü ise izin süresi sonundan itibaren 1 ay içinde gümrük idaresine belgelenerek kapatılır (md. 37).

Ticaret Bakanlığı'nın Tekstil, Konfeksiyon, Deri ve Deri Ürünlerine İlişkin Dahilde İşleme Rejimi Genelgesi (İhracat: 2025/1) bu sektörlere özel kurallar koyuyor. Marka sahibini en çok ilgilendirenler:

• İmalatçı şartı (md. 5/1-a): Tekstil ve konfeksiyon sektörlerinde imalatçı olmayan ihracatçı firmalara ait ihracat projeleri için belge düzenlenmez. Dış ticaret sermaye şirketleri ve sektörel dış ticaret şirketleri bu kuralın dışındadır. Aynı gruptaki imalatçı firma yan sanayici olarak atanırsa grup firmasına belge düzenlenebilir.
• İlk belge sınırı (md. 5/1-b): İlk kez başvuran firmaya kapasitesinin azami ¼'ü oranında belge düzenlenebilir. İkinci başvuruda ilk belgedeki gerçekleşen ihracat oranının asgari %85 olması aranır.
• Ev tekstili ipliği (md. 5/1-c): Havlu, nevresim, perde gibi ev tekstili ihracatında kullanılan belirli sentetik ipliklerin her bir GTİP bazında en fazla %50'si ithal edilebilir; kalanı iç piyasadan karşılanmalıdır.

Belge süreleri (md. 6, seçilmiş satırlar):

Azami döviz kullanım oranları (md. 10): Döviz kullanım oranı, belge kapsamındaki CIF ithalat tutarının FOB ihracat tutarına oranıdır (Tebliğ md. 3). Tekstil ürünlerinin imalatında %65, giyim eşyalarının imalatında %70, deri ile ilgili ürünlerin imalatında %60. Yani 100 birimlik ihracat taahhüdü için giyimde en fazla 70 birimlik girdi ithal edebilirsiniz.

Genel kural olarak belge süresi azami 12 aydır (Tebliğ md. 20); ek süre başvurusu belge süresi sonundan itibaren 3 ay içinde elektronik ortamda yapılır (md. 21).

DİR'in amacı ihracattır ve Tebliğ ihracatı şöyle tanımlar: taahhüt edilen ürünün ihracat rejimi ve gümrük mevzuatı çerçevesinde Türkiye Gümrük Bölgesi dışına veya serbest bölgelere ihraç edilmesi (md. 28). Avrupa'ya satış yapan bir marka için dört nokta önemli:

• AB'ye A.TR ile ihracatta gümrük vergisi: Geri ödeme sistemi altında, A.TR dolaşım belgesi eşliğinde AB'ye ihraç edilecek ürün için kullanılacak girdinin gümrük vergisi tahsil edilip diğer vergiler teminata bağlanarak ithalatına izin verilebilir (md. 11/2). AB'ye satışta gümrük vergisi avantajını otomatik saymayın; belgenizin hangi sisteme göre düzenleneceğini başvuruda netleştirin. A.TR'nin ne olduğunu A.TR rehberimizde anlattık.
• Satır kodu şartı: Bir gümrük beyannamesinin DİİB ihracat taahhüdüne sayılması için beyanname aslı üzerinde belge sayısını içeren satır kodu bulunması zorunludur (md. 38/3).
• Aracı ihracatçı: Ürünü başka bir firma ihraç edebilir; ama elektronik belgelerde önceden bölge müdürlüğü izni gerekir, beyannamede belge sahibinin unvanı ve satır kodu yer almalıdır ve ürün belge sahibinden tedarik edildiği şekliyle ihraç edilmelidir (md. 29).
• Küçük paket (ETGB) ile ihracat: Mikro ihracatın temel düzenlemesi olan Posta ve Hızlı Kargo Tebliği'nin 3.721 kelimelik metninde "dahilde" kelimesi 0 kez geçiyor; Tekstil Genelgesi 2025/1'de de "ETGB", "posta" ve "elektronik ticaret" ifadeleri 0 kez geçiyor. Yani ETGB ile tek tek gönderilen paketlerin DİİB taahhüdünü nasıl kapatacağını bu iki metin düzenlemiyor. Bu bir "yasak" anlamına gelmez; ama satır kodu şartı nedeniyle küçük paketleri taahhüt kapatmaya saymayı planlıyorsanız önceden bölge müdürlüğünüze ve ihracatçı birliğinize danışın. ETGB ve mikro ihracat sınırlarını ayrıca anlattık.

Bu sayfa genel bilgidir, hukuki veya vergi tavsiyesi değildir. Kendi belge başvurunuz için gümrük müşavirinize ve ihracatçı birliğinize danışın.

DİR, büyük hacimli üretim ihracatı için tasarlanmış bir araç: kumaşı vergisiz getirip fabrikada dikip toplu olarak ihraç eden imalatçıya uygun. Kendi markanızla Avrupa'daki son tüketiciye tek tek satış yapmak ise başka bir iş. Çoğu marka ikisini birlikte yürütüyor.

Pomandi, Belçika'da kayıtlı Asia Fam BV'nin markasıdır (KBO BE0791452593) ve Genk ile Brasschaat'ta iki mağazası vardır. Türk moda ve ev tekstili markalarının ürünlerini tüm Avrupa'ya satar ve gönderir; tanıtımı Google, Meta ve diğer dijital kanallarda Pomandi yapar.

Model basit: stok göndermiyorsunuz. Süreç üç adım ve toplantı yok:

• Bize ulaşın ya da satıcı portalında hesabınızı açın. Hesap açmak ve ürün yüklemek ücretsizdir.
• Ürün listenizi gönderin: CSV'yi tek tuşla yükleyin, stok listenizi WhatsApp veya e-postayla iletin ya da web sitenizin adresini verin, ürünleri biz çekelim. Fotoğraf ve bilgi yüklenince ürünler otomatik kontrol edilip dakikalar içinde yayına çıkar.
• Ürün satıldığında almak istediğiniz tutarı siz girersiniz; satış olunca ürünü hazırlayıp Türkiye'deki teslim noktamıza bırakırsınız. Avrupa'daki alıcıya gönderim Pomandi'de.

Pomandi üzerinden yapılan satışların DİİB ihracat taahhüdünüze sayılacağını vaat etmiyoruz; bu, yukarıdaki satır kodu ve aracı ihracatçı kurallarına bağlıdır. Komisyon ve ödeme takvimi yazılı olarak iletilir; bu sayfada oran yazmıyoruz. Pazaryeri yeni ve kurucu satıcılarını arıyor.

Not: Pomandi, Ticaret Bakanlığı'nın e-ihracat desteği kapsamındaki onaylı pazaryerleri listesinde yer almıyor; bu nedenle pazaryeri komisyon desteği vaat etmiyoruz.